د . إAEDSRر . س

5 Kelmiet Tal-Kokò

0
Article Featured Image

F’dan il-qasam, il-vokabolarju Malti tgħidx kemm hu għani. Tal-għaġeb id-distinzjonijiet fini li jagħmel bejn it-tipi differenti li jeżistu: skont il-forma, il-konsistenza, min jagħmlu, kif jagħmlu…

1. Qallut

Qallut

Meta jkun solidu u jkollu għamla ta’ ċilindru, tawwali u tond, jissejjaħ qallut. Hekk ukoll jissejjaħ xi ħadd qasir, magħmul żgħir, li jkun mingħalih xi ħaġa. Bilkemm ilaħħaq magħna u ġej jindaħal ja qallut li hu!

Ezgif Com Crop 1

2. Redus

Redus

Jekk ikun boċċi boċċi, żgħir u tond qisu żibeġ, kif ikun tal-fniek, tal-mogħoż u tal-ġrieden, jissejjaħ redus. Ta’ Ħal Tarxien isibuhom Tar-Redus, għax fl-antik kienu jirgħu ħafna nagħaġ u mogħoż, u ħeqq dawn kienu jħammġu, bħalma jagħmlu l-annimali kollha. U baqgħatilhom ta’ hekk.

Ezgif Com Crop

3. Rawta

Rawta

Rawta hi l-eskrement ta’ bhima bħal baqra, bagħal jew barri. Ħafna rawt imbagħad jiġi demel. Din il-kelma tintuża wkoll bħala tgħajjira, fis-sens ta’ xi ħadd kiesaħ, beżqa, dardira: U agħlaq ħalqek, ja rawta ħara! inkella Trid tkun vera rawta biex tkellimha hekk lil ommok.

Ezgif Com Crop 2

4. Selħ

Selh

Il-ħmieġ maħlul tat-tajr bħat-tiġieġ u l-ħamiem jgħidulu selħ jew slieħ. La titla’ fuq il-bejt biex taqla’ l- ħwejjeġ u ssib roqgħa ħadra fil-kannella mċafalsa mal-qmis li tkun għadek kif ħsilt, taf x’għandek issejħilha!

Ezgif Com Crop 3

5. Bagħar

Bagħar

Il-ħmieġ taż-żwiemel u l-ħmir, u ġieli tal-baqar ukoll, jissejjaħ bagħar. Meta jinxef jużawh biex idemmlu r-raba’, u fl-antik kienu jużawh biex ikebbsu n-nar f’xi forn. Għal xi ħadd ikrah dagħwa f’xi rħula jgħidu: Qisu bagħra!

Ezgif Com Crop 4

Bonus: Ħara

Ħara

Dulcis in fundo, kelma flessibbli għall-aħħar. Tista’ tkun verb (it-tifel ħara taħtu), nom (piff x’riħa ta’ ħara) u anki aġġettiv (ilbieraħ kont ħara mejjet). U jista’ jkollha elf tifsira differenti:

  • oħxon: qisu tank/xkora ħara
  • fonqla, qanżħa: kemm għandu ħara u sinifiteti
  • fis-sakra: is-Sibt tgħidx kif saret ħara
  • ħażin ħafna: pizza togħma ta’ ħara; fil-kunċert kellhom ħoss tal-ħara
  • qżież: kemm huma żibel, ja qatta ħara
  • xortih tajba: reġa’ rebaħ, għandu ħara ma’ sormu
  • sfortunat: kulma jmiss isirlu ħara
  • tost: li ma kellekx wiċċek imċappas bil-ħara terġa’ tiġi tittallab quddiemi
  • ħmar, baħnan: ħariġni ta’ ħara quddiem kulħadd
  • peċluq: ma tistax taħra bih, kulma jisma’ jmur jgħidu
  • sinjurun: dak il-flus jaħrahom
  • bla ħila, ma jinqalax: lanqas jaf jaħra li ma kellux sormu ’l isfel
  • maħmuġ inkallat: jaħra f’qalzietu jonqos
  • egoist: waħdu jiekol u waħdu jaħra
  • għala biebu: jien se nagħmel li rrid, ħarja f’wiċċ kulħadd
  • fiswa, antipatku: kemm iħobb jindaħal ja ħarja li hu
  • bla ħeġġa: dejjem hemm mitluq, donnu ħarja fix-xemx
  • ħmerija, paprata: illallu x’ħarja għamilt
  • assolutament xejn: tah ħarja f’wiċċu

U fl-aħħar nett, tinsiex x’għid il-Malti:

Min ma jistħix jaħralek f’idejk, tistħix iċċappashulu ma’ wiċċu! 

Ezgif Com Crop 5

Share this post with someone who’ll enjoy the giggle!

READ NEXT: 5 Ittri Li Saru Espressjoni

You may also love

View All

Thank you for subscribing!

Your email has been added to our list.

lovinmalta.com says

Do you agree to share your location with us?